doncartel.nl - Simon Verduijn website

[html] &q Gewaagd is het wel, om op de uitnodigingsflyer van StudentAlpha deze tekst te zetten, want wie zegt daar nou nee tegen? Daarnaast kennen de meesten van ons wel de associatie met “The Godfather”, in the gelijknamige film, waarbij het voorgestelde ‘offer’ nou niet bepaald enige vrijblijvendheid kenmerkte. Maar wat betekent een offer nu dan wel precies? Wat kunnen we daar van leren? En tot slot, wat heeft dit met het christelijk geloof te maken?

Onze dikke vriend Van Dale noemt een offer “iets dierbaars dat men afstaat”. Je kunt verschillende dingen die je hebt afstaan aan andere mensen. Bijvoorbeeld geld, tijd, energie of middelen. Honderd euro voor Haïti, een uurtje vrijwilligerswerk in het bejaardentehuis, de buurman helpen met een schuurtje bouwen of de overbuurvrouw een kopje suiker geven.  Hier heb je ook gradaties in. Je kunt bijvoorbeeld veel geld, tijd en energie weggeven en niet zo veel. Daarnaast is dit relatief, voor Bill Gates is een 100 euro voor Haïti niet zo veel, maar voor de gemiddelde student is dit toch best een opoffering. 

Maar er staat nog iets heel subtiels in de hierboven genoemde definitie en dat is het woordje 'dierbaar'. Over het algemeen is een kopje suiker niet iets heel dierbaars. Maar er zijn natuurlijk dingen die voor de ene persoon heel dierbaar kunnen zijn, bijvoorbeeld oud servies van je oma, en voor de ander totaal niet. Echter, zelfs met betrekking tot een dierbaar servies is het nog altijd niet iets dat perse onderdeel uitmaakt van wie jij als mens bent. Ik wil een stap verder gaan aan de hand van twee films.

In de film ‘Seven Pounds’ uit 2008 wil de hoofdpersoon voor 7 mensen iets goeds doen door iets van zijn bezit aan hun weg te geven. Hij doet dit uit schuldgevoel omdat hij zijn hele leven liet leiden door zijn werk en het maken van carrière. Dit wordt hem pijnlijk duidelijk wanneer 7 mensen de dood vinden in een verkeersongeluk dat hij veroorzaakte. Tijdens het autorijden checkt hij de laatste mailtjes op zijn mobieltje van het werk, waardoor hij in zijn onoplettendheid op de verkeerde weghelft belandt en een andere auto ramt. Hij geeft uiteindelijk niet alleen zijn geld, auto en huis weg, maar ook zijn eigen organen. Nadat hij zijn nieren al heeft gedoneerd geeft hij uiteindelijk ook zijn hart weg.  Hij pleegt zelfmoord en geeft zijn hart aan een vrouw die zonder deze harttransplantatie zou sterven. 

De korte Tsjechische film ‘The Bridge’ uit 2005 draait om een vader die brugwachter is bij een spoorweg. Op een cruciaal moment in de film ziet de jonge zoon van de brugwachter een trein op de brug afrazen terwijl de brug nog omhoog staat. Het zoontje die bij het spoor staat, slaagt er niet in om de wissel op tijd om te trekken en valt zelf onder de brug. De vader slaat dit gade vanuit het brughuisje en staat voor een dilemma. De hendel van de brug naar beneden te trekken om de levens van de passagiers in de trein te redden, of die van zijn eigen zoon. Het doet pijn, maar hij offert het leven van zijn eigen zoon op ten behoeve van de passagiers. 

Beide films gaan ver in hun invulling van het geven van een offer. Het gaat niet om materiële dingen, maar om dierbare dingen die wezenlijk onderdeel uitmaken van het leven. Toch zijn er wel belangrijke verschillen tussen beide films. 

Problematisch aan Seven Pounds vind ik dat de hoofdpersoon ieder offer weggeeft uit schuldgevoel. Hij denkt met het geven van deze offers voor een deel in het reine te komen met zichzelf of misschien God. Tevens houdt hij zich het recht voor zelf te kunnen bepalen wie zijn offers verdienen. Hij zegt: uot;It is within my power to drastically change the circumstances of his life. But I don't wanne give that man a gift he doesn't deserve". Tevens gunt hij het zichzelf niet om nog wat van zijn leven te maken en het te verbeteren, maar anderen wel. Dit klinkt paradoxaal, maar ik vind de hoofdpersoon in zekere zin egocentrisch.

Hoe anders is dit in The Bridge waarin de vader iets dierbaars van zichzelf weggeeft dat onvervangbaar en onbetaalbaar is en ook niet in materiële waarde is uit te drukken. Hij doet dit vrijwillig en zonder eigen belang of schuldgevoel.  Hij doet dit ongeconditioneerd en zonder voorwaarden omdat iedere treinpassagier voor hem blijkbaar evenveel waard is. Hij is nadrukkelijk gericht op het welzijn van de ander, en niet dat van hemzelf. Ten slotte hoeven de passagiers niet iets te doen om dit offer te verdienen. Dit nadrukkelijk in tegenstelling tot Seven Pounds.

The Bridge is samen te vatten in de volgende zin: "Om iedereen te redden, was de opoffering van het meest dierbare nodig”. Die opoffering van eigen zoon gaat door merg en been, en dit is dan ook precies de brug naar het offer bij het christelijk geloof. Het kruis staat namelijk symbool voor het meest perfecte offer dat ooit is gegeven. God die uit genade en liefde zijn eigen Zoon liet sterven voor het behoud van ieder mens.

Stel nu dat jij als enige in de trein zat van je eigen leven. Met je trein koers je af op een fataal ongeluk. God ziet jou op dat fatale moment afkoersen. En wat blijkt? God heeft al aan de hendel getrokken en zijn eigen Zoon opgeofferd, nog voor jij het in de gaten hebt. 

Kijk eens uit je treinraampje naar jezelf en de wereld vanuit Gods perspectief. Misschien zal je, terwijl je naar buiten kijkt, God als vader zien staan. Een vader die met tranen in zijn ogen en gevende handen naar jou kijkt, hopende dat jij Hem ziet staan. Hopende dat jij zult inzien dat Hij zijn Zoon voor jouw leven heeft opgeofferd.
Niet omdat jij het verdient, maar wel uit genade omdat Hij van je houdt. Net zo veel als van zijn eigen Zoon. 

‘Is that an offer you can refuse?'.

tinyurl.com/68z55p (Seven Pounds Trailer)
tinyurl.com/yg3fc7f (The Bridge Nederlands ondertiteld, kort)
tinyurl.com/yc3ghe6 (The Bridge Engels ondertiteld, volledig)